Diagnoza procesów przetwarzania sensoryczno-motorycznego:
- Ocenia trzy reakcje odruchowe TOB, ATOS, STOS
- Obecność w/w reakcji odruchowych w rozwoju neurotypowym świadczy o obniżonym napięciu posturalnym
- Praca nad reakcjami odruchowymi odbywa się przez wzmacnianie stabilizacji centralnej (czyli w ujęciu neurorozwojowym wg Bobath – na normalizacji napięcia posturalnego).
Dla fizjoterapeuty obecność reakcji odruchowych widocznych u dzieci jest słabszym rozwojem posturalnym, słabszą stabilizacją centralną, obniżonym napięciem posturalnym. Natomiast dla terapeutów SI jest to składowa zaburzeń posturalnych związanych z podwrażliwością przedsionkowo-proprioceptywno-dotykową. Przetrwałe odruchy, dominujące poza okresem ich fizjologicznego występowania są skutkiem obniżonego napięcia mięśniowego,
Diagnoza funkcjonalna testem PEP-R (Profil Psychoedukacyjny Pep-r E. Schoplera) pozwala na określenie aktualnego wieku rozwoju dziecka oraz tzw. sfery najbliższego rozwoju, która prezentuje możliwości nauki w najbliższym czasie. Test jest przeznaczony dla dzieci w wieku od 6 miesięcy do 7 lat, a w przypadku dzieci z zaburzeniami rozwoju nawet do 12 roku życia.
Diagnoza testem PEP-R jest szczególnie użyteczna w układaniu planów terapii dla dzieci z podejrzeniem zaburzeń rozwojowych oraz dla dzieci, u których zdiagnozowano:
- autyzm lub całościowe zaburzenia rozwoju ze spektrum autyzmu
- zespół Aspergera
- zaburzeniami w rozwoju mowy
- inne zaburzenia rozwoju, np. zespół Downa
Test ma formę zabawy i jest prowadzony w sposób elastyczny, co pozwala na dostosowanie go do specyficznych potrzeb dziecka, np. czas na wykonanie zadań nie jest określony, a ilość prób jest dowolna – jest to szczególnie ważne w wypadku dzieci, które mają trudności w sytuacjach zadaniowych. Materiały testowe są kolorowe i atrakcyjne nawet dla dzieci z poważnymi zaburzeniami rozwoju.
Wszystkie zachowania dziecka podczas badania są oceniane wg dwóch głównych skal (Skali Rozwoju i Skali Zachowania), które pozwalają na określenie szczegółowego profilu rozwoju dziecka i określenie nasilenia zachowań charakterystycznych dla autyzmu.
Istnieje również możliwość ułożenia indywidualnego planu terapii dla dziecka na podstawie wyników badania. Program taki obejmuje ćwiczenia z każdej z badanych sfer, czyli:
- Naśladowanie, które ma szczególne znaczenie przy rozwoju ruchowym oraz rozwoju mowy i komunikacji
- Percepcja wzrokowa i słuchowa, stanowiące podstawę uczenia się
- Motoryka mała, czyli sprawność dłoni, która jest podstawą m.in. samoobsługi
- Motoryka duża – globalny rozwój ruchowy
- Koordynacja wzrokowo-ruchowa – niezbędna dla skutecznego uczenia się
- Czynności poznawcze – rozwijanie funkcji umysłowych dziecka
- Komunikacja i mowa czynna
Program terapeutyczny zawiera zalecenia nie tylko dla terapeutów pracujących z dzieckiem, ale przede wszystkim propozycje ćwiczeń, które rodzice mogą wykonywać z dzieckiem w domu przy użyciu sprzętów domowych i podstawowych pomocy edukacyjnych.
UWAGA: Diagnoza funkcjonalna testem PEP-R pełni funkcję pomocniczą przy stawianiu diagnozy autyzmu dziecięcego. Nie jest narzędziem, które w 100% stwierdza, bądź nie, występowanie u dziecka tego zaburzenia.